CHRZEST OD PODSZEWKI

Praktyczne wskazówki od fotografa

Chrzest dziecka to niezwykle podniosły i wzruszający moment w życiu rodziny. Ma ogromne znaczenie duchowe, ale nie ukrywajmy – potrafi też wiązać się z nerwami! Poza sferą religijną pojawia się sporo formalności: dokumenty, ustalenia, spotkania. Brzmi poważnie, prawda?

Spokojnie! Jako fotograf, który wielokrotnie towarzyszył rodzicom podczas chrztu ich maluchów, znam te przygotowania od podszewki. Chętnie pomogę Wam przejść przez ten proces krok po kroku. Wystarczy wybrać piękne imię dla swojego maleństwa, zaprosić mnie na tę wyjątkową uroczystość i… przeczytać ten przewodnik!

Podzieliłam go na dwie główne części:

  1. Chrzest krok po kroku – opis formalności i samej ceremonii.

  2. Dodatkowe pytania – praktyczne ciekawostki i porady.

Zaczynamy!

Jak przygotować się do chrztu?

Dokumenty wymagane przy zgłaszaniu chrztu w parafii:

  • odpis aktu urodzenia dziecka,

  • metryka ślubu kościelnego rodziców lub akt ślubu cywilnego,

  • imiona i nazwiska rodziców chrzestnych,

  • zaświadczenia z parafii chrzestnych potwierdzające, że mogą pełnić tę rolę (czyli są praktykującymi katolikami).

Uwaga: W wielu parafiach, zanim otrzyma się takie zaświadczenie, chrzestni muszą uczestniczyć w tzw. „katechezie przedchrzcielnej”. Nie jest to regułą w każdej parafii, ale coraz częściej się z tym spotykam.

Pierwsze kroki w dniu chrztu

Niewielu rodziców o tym pamięta, ale zaraz po przybyciu do kościoła warto udać się do zakrystii. Warto być 10-15 minut wcześniej. Tam podpisuje się niezbędne dokumenty w obecności księdza.
Potrzebne będą:

  • dowody osobiste rodziców i chrzestnych,

  • zaświadczenia o przystąpieniu do spowiedzi (czasem w formie specjalnej kartki),

  • pozostałe dokumenty, jeśli nie zostały złożone wcześniej.

To również moment, by złożyć ofiarę dla parafii. Po dopełnieniu formalności możecie już spokojnie cieszyć się ceremonią, wiedząc, że wszystko macie pod kontrolą.

Dlaczego warto przyjść wcześniej?

Na około 10-15 minut przed mszą ksiądz spotyka się z rodzicami i chrzestnymi, by wyjaśnić przebieg uroczystości:

  • gdzie stanąć i kiedy,

  • w jaki sposób trzymać dziecko,

  • w którym momencie zapala się i gasi świecę,

  • jak przebiega cała ceremonia.

Takie wprowadzenie znacznie zmniejsza stres i pozwala poczuć się pewniej. Jeśli w danym dniu chrzczonych jest kilkoro dzieci, warto poprosić kogoś z rodziny o zajęcie miejsca w pierwszej ławce, by mieć lepszą widoczność. Jeśli ksiądz nie wyjasnił przebiegu ceremoni zawsze można dopytać. ;)

Przebieg chrztu – krok po kroku

KROK 1. Rodzice i rodzice chrzestni wraz z dzieckiem przybywają do kościoła na 10-15 przed rozpoczęciem mszy świętej. Udają się do zakrystii dopełnić formalności. (Zależnie od parafii Chrzest może odbywać się w trakcie mszy świętej lub zaraz po.) Następnie zależnie od wskazania kapłana rodzice powinni ustawić się w ławkach lub przy drzwiach wejściowych pod chórem.

KROK 2. W drugim kroku kapłan pyta rodziców dziecka o wybrane dla niego imię. To warto ustalić wcześniej, szczególnie jeśli jest ono obcojęzyczne lub rzadko spotykane. Ksiądz może się nie zgodzić na imię, które godzi w religię katolicką lub jest z nią niezgodne.

Po wyjawieniu imienia dziecka, kapłan pyta rodziców: „O co prosicie kościół święty dla (tutaj imię dziecka)?”.

Rodzice odpowiadają: „O chrzest”.

W tym momencie rozpoczyna się właściwa ceremonia chrztu.

KROK 3. W pierwszych słowach kapłan mówi: „Prosząc o chrzest dla waszego dziecka, przyjmujecie na siebie obowiązek wychowania go w wierze, aby zachowując Boże przykazania, miłował Boga i bliźniego, jak nauczył nas Jezus Chrystus. Czy jesteście świadomi tego obowiązku?”

Rodzice odpowiadają: „Jesteśmy świadomi”.

KROK 4. W kolejnym kroku ksiądz zawraca się do rodziców chrzestnych, zadając im pytanie „A wy, rodzice chrzestni, czy jesteście gotowi pomagać rodzicom tego dziecka w wypełnianiu obowiązku?”.

Rodzice chrzestni odpowiadają: „Jesteśmy gotowi”.

W odpowiedzi kapłan zwraca się do dziecka, mówiąc: „(imię dziecka), wspólnota chrześcijańska przyjmuje cię z wielką radością. Ja zaś w imieniu tej wspólnoty znaczę cię znakiem krzyża, a po mnie naznaczą cię tym samym znakiem Chrystusa Zbawiciela twoi rodzice i chrzestni”.

KROK 5. Po tych słowach ksiądz naznacza dziecko znakiem krzyża wykonanym na czole; to samo powinni wykonać rodzice i chrzestni.

KROK 6. Następny etap to msza święta, która do momentu kazania ma normalny przebieg. Po kazaniu matka chrzestna powinna przygotować białą szatkę, a ojciec chrzestny świecę chrzcielną. W tym czasie kapłan odmawia modlitwę egzorcyzmu, a po niej modlitwę poświęcenia wody lub dziękczynną.

Po modlitwie kapłan zwraca się do rodziców i chrzestnych „Drodzy rodzice i chrzestni. Przyniesione przez was dziecko otrzymuje z miłości Bożej przez sakrament chrztu nowe życie z wody i z Ducha Świętego. Starajcie się wychować je w wierze tak, aby zachować w nim to Boże życie od skażenia grzechem i umożliwić jego ustawiczny rozwój. Jeśli więc, kierując się wiarą, jesteście gotowi podjąć się tego zadania, to wspominając swój własny chrzest, wyrzeknijcie się grzechu i wyznajcie wiarę w Jezusa Chrystusa. Jest to wiara kościoła, w której wasze dzieci otrzymują chrzest. Czy wyrzekacie się grzechu, aby żyć w wolności dzieci Bożych?”.

Wszyscy zgodnie odpowiadają: „Wyrzekamy się”.

KROK 7. Kolejny krok to seria pytań skierowanych do rodziców dziecka oraz chrzestnych. Na każde z tych pytań muszą oni odpowiedzieć: wyrzekamy się lub wierzymy. Następnie padają słowa „Taka jest nasza wiara. Taka jest wiara kościoła, której wyznawanie jest naszą chlubą, w Chrystusie, Panu naszym” – na co odpowiada się Amen.

KROK 8. Po tych słowach kapłan polewa główkę dziecka wodą święcona z chrzcielnicy oraz pyta: Czy chcecie, aby (imię dziecka) otrzymał chrzest w wierze kościoła, którą przed chwilą wyznaliśmy? Rodzice odpowiadają: chcemy; na co kapłan rzecze (Imię dziecka), ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego – odpowiedź Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu. Po tych słowach dziecko namaszczane jest Krzyżmem Świętym, a następnie matka chrzestna kładzie na jego piersi białą szatkę.

Po słowach: (Imię dziecka) stałeś się nowym stworzeniem i przyoblekłeś się w Chrystusa, dlatego otrzymujesz białą szatę. Niech twoi bliscy słowem i przykładem pomogą ci zachować godność dziecka Bożego nieskalaną aż po życie wieczne – następuje zapalnie świecy od paschału – to zadanie należy do ojca chrzestnego.

Ksiądz po zapaleniu świecy wypowiada: Podtrzymywanie tego światła powierza się wam, rodzice i chrzestni, aby wasze dziecko, oświecone przez Chrystusa, postępowało zawsze jak dziecko światłości, a trwając w wierze, mogło wyjść na spotkanie przychodzącego Pana razem z wszystkimi Świętymi w niebie.

Po zakończeniu sakramentu kapłan przystępuje do dalszej części mszy, w której czasie rodzice i rodzice chrzestni są zobowiązani do przyjęcia komunii świętej.

Po zakończonej mszy chrzestni powinni udać się do zakrystii, aby złożyć podpis na dokumentach.
Źródło: link

Pro tip fotografa: Najbardziej emocjonującym momentem jest samo polanie główki wodą – wymaga doświadczenia, bo każdy ksiądz robi to nieco inaczej. Dobry fotograf potrafi uchwycić ten moment dyskretnie, bez zakłócania ceremonii.

Częste pytania rodziców i chrzestnych

Co daje chrzest?
Dla chrześcijan to włączenie do wspólnoty Kościoła i dar łaski Bożej – usuwa grzech pierworodny i rozpoczyna drogę wiary.

Kto może ochrzcić?
W nagłych sytuacjach może to zrobić każdy, nawet osoba niewierząca – wystarczy odpowiednia intencja. W kościele oczywiście sakramentu udziela kapłan.

Co trzeba mieć na chrzest?

  • Świeca chrzcielna – zwykle kupuje ją ojciec chrzestny. (Pamiętajcie, w gorące dni świeca w samochodzie może się nagrzać i zmienić swój kształt. Nie zostawiajcie jej w aucie. Jeśli macie na nie pudełko, warto je zabrać.)

  • Biała szatka – przynosi ją matka chrzestna.

  • Polecam jednak mieć również Must have czyli: smoczek, ciepłą butelkę z mlekiem/mamę.

Ile razy można być ochrzczonym?
Chrzest przyjmuje się tylko raz w życiu.

Kto trzyma dziecko podczas chrztu?
Najczęściej ojciec, choć wszystko zależy od sytuacji i temperamentu malucha.

Rola chrzestnych:

  • Ojciec chrzestny trzyma świecę i pomaga przy sakramencie.

  • Matka chrzestna zakłada białą szatkę, pomaga przy ubieraniu dziecka.

Prezenty i ofiary:

  • Chrzestni często ofiarowują dziecku łańcuszek, krzyżyk lub Pismo Święte. Zazwyczaj przekazują też około 500 zł – to jednak kwestia indywidualna.

  • W parafii przyjęło się ofiarować księdzu około 200 zł „co łaska”.

Przydatne informacjie – wskazówki

  • Pro tip fotografa: Starajcie się zawsze zająć pierwsze miejsce w ławce. A zaraz za wami najblizsza rodzina. To ważne z punktu widzenia fotografa, by mieć całą rodzinę i uwiecznić wszystkich członków rodziny. Zamiast biegać po kościele. W pierwszej ławce rodzice i chrzestni.
  • Na początku ceremonii kapłan podchodzi do maluszka (dobrze jest wcześniej zdjąć czapeczkę) i pyta rodziców o wybrane imię, cel przybycia oraz gotowość do wychowania dziecka w wierze. Następnie wita maleństwo we wspólnocie Kościoła i kreśli na jego czole znak krzyża. Ten sam gest wykonują także rodzice i chrzestni. Zazwyczaj odbywa się to przy wejściu do świątyni, choć czasem także przy ławkach – zawsze jednak na początku Mszy Świętej.
  • Pro tip fotografa: Świetnie wygląda, gdy rodzice trzymają dziecko na rękach przez całą Liturgię Słowa. Jeśli Wasz maluch jest spokojny, warto trzymać go na kolanach lub rękach, zamiast odkładać do nosidełka czy wózka – takie kadry pełne bliskości wychodzą naprawdę pięknie.
  • Liturgia Słowa Bożego: Podczas obrzędu chrztu odczytywane są fragmenty Pisma Świętego, a kapłan wygłasza kazanie. Po modlitwie wiernych odmawia modlitwę egzorcyzmów i kładzie rękę na głowie dziecka. To bardzo ważny moment, który zawsze staram się uwiecznić. Choć księża koncentrują się przede wszystkim na liturgii i nie zawsze „współpracują” z fotografem, moje doświadczenie sprawia, że potrafię uchwycić odpowiednie ujęcia bez zakłócania ceremonii.
  • Następnie rozpoczyna się Liturgia Sakramentu Chrztu. Ksiądz święci wodę chrzcielną, rodzice i chrzestni wyrzekają się zła i wyznają wiarę. Kulminacyjnym momentem jest sam chrzest – kapłan powtarza imię dziecka, a chrzestni jeszcze raz potwierdzają gotowość pełnienia swojej roli, odpowiadając na pytania księdza. Najlepiej, aby w tym momencie dziecko było trzymane przez rodziców.
  • Polewanie główki wodą święconą to serce uroczystości i zarazem jedno z najtrudniejszych ujęć dla fotografa. Nie ustalam wcześniej z księdzem szczegółów tego momentu, lecz bacznie go obserwuję – zwracam uwagę nawet na to, z której strony stoi czy czy jest prawo- lub leworęczny. Dzięki temu mogę uchwycić wzruszający kadr, a Wy możecie być spokojni mimo stresu, który naturalnie towarzyszy temu wydarzeniu. Moim celem jest być blisko, dyskretnie towarzyszyć Wam i oddać w zdjęciach piękno tej chwili.
  • Kolejne gesty to namaszczenie olejem Krzyżma Świętego, znak krzyża na czole oraz nałożenie białej szatki. Wystarczy delikatnie ułożyć ją na piersi dziecka – to prosty, symboliczny gest przyjęcia Chrystusa, a nie skomplikowane ubieranie czy zakrywanie główki. Dobrze aby okrywając dziecko było widać napisy na szatce i nie były do góry nogami :D . Jeśli szukacie inspiracji lub akcesoriów chrzcielnych, zajrzyjcie do artykułu: artykuł wkrótce
  • Następnie przychodzi pora na zapalenie świecy chrzcielnej. Na słowa „Przyjmijcie światło Chrystusa” ojciec chrzestny zapala świecę od paschału. Warto stanąć tak, by nie być plecami do fotografa (np. bokiem, nie trzeba się spieszyć), choć ja i tak staram się działać dyskretnie i uwiecznić wszystko jak najlepiej. Świecę zazwyczaj gasi się po odśpiewaniu „Baranku Boży” przed Komunią Świętą, gdy chrzestni powinni przystąpić do sakramentu, ale zdarza się też, że następuje to przy modlitwie „Ojcze nasz” lub według wskazówek księdza – tu nie ma jednej reguły.

Poświęcenie pamiątek chrzcielnych, odbywa się zazwyczaj po zakończeniu Mszy Świętej.

 

Podsumowanie

Mam nadzieję, że ten przewodnik rozwiał wiele Waszych wątpliwości i ułatwił przygotowania do chrztu. Po uroczystości warto zrobić pamiątkowe zdjęcia rodzinne – nie zapomnijcie zaprosić do kadru również księdza, który udzielił sakramentu. To piękna pamiątka dla Waszego dziecka na całe życie.

Na koniec kochani pamiętajcie cały ten dzień zależy od dziecka. Nie przejmujcie się jeśli coś nie wyjdzie idealnie i tak będzie PIĘKNIE !

Chrzest Święty to wyjątkowy moment – warto go odpowiednio przygotować i uwiecznić na zdjęciach.